تامین دلیل چیست و چه شرایطی دارد؟

تامین دلیل چیست و چه شرایطی دارد؟
فهرست مقالات

تامین دلیل چیست و چه شرایطی دارد؟

تامین دلیل یک مفهوم حقوقی است که به فرآیند جمع‌آوری و ارائهٔ شواهد و اطلاعات مورد نیاز برای اثبات یا رد ادعاهای حقوقی یا قضایی اشاره دارد. زمانی که دو طرف در یک اختلاف حقوقی به دلایل و مدارکی نیاز دارند تا حقانیت ادعاهای خود را اثبات کنند، می‌توانند از دادگاه خواسته کنند که دلایل مورد نیاز را تامین کند. این فرآیند به صورت رسمی و با رعایت قوانین و مقررات حقوقی انجام می‌شود.

شرایط تامین دلیل:

  1. اصلی بودن دلیل: دلیل باید اصلی و مستندی باشد که به طور مستقیم مرتبط با ادعا یا دفاع مرتبط باشد. مثلاً سندی که مستقیماً به موضوع اختلاف اشاره دارد.
  2. اهمیت دلیل: دلیل باید به حد کافی اهمیت داشته باشد تا بر اساس آن تصمیم گیری شود. دادگاه ممکن است دلیلی که ارائه شده را کافی نداند و از تامین دلیل خودداری کند.
  3. توجه به حقوق طرفین: دلایل ارائه شده باید به حقوق و حاشیه هر دو طرف توجه داشته باشد. این امر اصلی است تا عدالت در تصمیم گیری حاکم باشد.
  4. پذیرش دلیل توسط دادگاه: حتی اگر دلیلی ارائه شده باشد، دادگاه ممکن است آن را پذیرفته نکرده و تامین دلیل را رد کند. بنابراین، نهایتاً تصمیم گیری به عهده دادگاه است.
  5. رعایت مقررات قانونی: هنگام تامین دلیل باید به رعایت مقررات قانونی مربوطه توجه شود. این شامل فرآیند ارائه دلیل، حقوق طرفین، و نحوهٔ استفاده از دلایل تامین شده می‌شود.

تامین دلیل انواع مختلفی دارد که ممکن است به شرایط خاص و نوع اختلاف حقوقی مرتبط باشد. این شامل شواهد مستند، شهادت گواهان، تحقیقات اطلاعاتی، نظرات کارشناسان و سایر دلائل قانونی و قضائی می‌شود.

در نهایت، تامین دلیل از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است زیرا تعیین صحت یا نادرستی یک ادعا یا دفاع حقوقی به میزان قابل قبولی از طریق دادگاه ممکن است تأثیر زیادی در نتیجهٔ پرونده داشته باشد.

 

شرایط تامین دلیل

شرایط تامین دلیل به طور کلی ممکن است شامل موارد مختلفی باشد، اما برخی از شرایط مهم عبارتند از:

  1. حفظ کردن دلیل موجود:
    • باید دلیل موجود (سند، شواهد، اسناد، و…) به دقت حفظ شود تا در آینده به راحتی قابل دسترسی باشد.
    • حفظ اصالت و اعتبار دلیل نیز حائز اهمیت است تا قابلیت ارائهٔ آن در دادگاه تضمین شود.
  2. اگر در آینده استفاده از آن دلیل سخت باشد:
    • برای اطمینان از قابلیت استفادهٔ آینده از دلایل، لازم است که مواردی مانند تاریخ، مرجعیت، و قابلیت اثبات دلیل در دادگاه به دقت مورد نظر قرار گیرد.
  3. درخواست کردن تامین دلیل از دادگاه یا شورا:
    • اگر طرفین در اختلاف حقوقی نیاز به دلایل بیشتر دارند، می‌توانند از دادگاه یا شورا درخواست تامین دلیل کنند.
  4. عدم معارضه و ممانعت از ارائهٔ دلیل:
    • طرفین باید موافقت کنند و اقدام به ارائهٔ دلیل کنند. اگر یک طرف مخالفت کند یا اقدام به ارائهٔ دلیل نکند، ممکن است تامین دلیل از طریق دادگاه الزامی شود.

استفاده از این شرایط به اطمینان از اعتبار و قابل استفاده بودن دلایل در دادگاه کمک می‌کند. همچنین، توجه به مقررات و قوانین حقوقی مرتبط با تامین دلیل نیز حائز اهمیت است.

 

چه زمانی تامین دلیل باید انجام شود؟

تامین دلیل به دو صورت اختیاری و اجباری انجام می‌شود و زمان اجرای آن بسته به نوع مورد حقوقی و شرایط مختلف متفاوت است. در ادامه توضیحاتی درباره زمان انجام تامین دلیل به دو صورت اختیاری و اجباری آورده شده است:

تامین دلیل اختیاری:

تامین دلیل اختیاری زمانی انجام می‌شود که یکی از طرفین در یک اختلاف حقوقی احساس کند که تامین دلیل می‌تواند در آینده برای حفاظت از حقوق و مزایایش مفید باشد. مثال‌هایی از مواردی که می‌توانند نیاز به تامین دلیل اختیاری ایجاد کنند عبارتند از:

  1. تصادفات:
    • اگر در یک حادثه وارد شده‌اید و احتمال دارد خسارت‌ها و تبعات آن در آینده موجب اختلافات حقوقی شود، می‌توانید از اولین لحظات به تامین دلیل فکر کنید. این ممکن است شامل گرفتن عکس‌های محل حادثه، شاهدانها و گزارش اداره پلیس باشد.
  2. قراردادها:
    • در امور تجاری یا قراردادهای حقوقی، اطمینان از داشتن تمام مدارک مرتبط و اثبات شرایط قرارداد می‌تواند در آینده به موفقیت در اختلافات کمک کند.

تامین دلیل اجباری:

تامین دلیل اجباری زمانی اجرا می‌شود که دادگاه یا مقامات حقوقی به یک یا هر دو طرف در یک اختلاف حقوقی اجازه یا اجبار به ارائه دلیل می‌دهند. این موارد عبارتند از:

  1. درخواست دادگاه:
    • دادگاه می‌تواند در هر مرحله از رسیدگی به یک پرونده از طرفین درخواست تامین دلیل کند. این می‌تواند به دلیل نیاز به اطلاعات بیشتر یا اثبات ادعاها باشد.
  2. تصمیم مقامات حقوقی:
    • مقامات حقوقی می‌توانند در حین بررسی یک پرونده تصمیم به تامین دلیل برخی اطلاعات یا شواهد بگیرند.

به طور کلی، هر طرف در یک اختلاف حقوقی باید هوشیارانه تصمیم بگیرد که آیا نیاز به تامین دلیل اختیاری دارد یا اینکه اجازه یا اجبار به تامین دلیل از سوی دادگاه یا مقامات حقوقی نیاز است.

4004 602 0915