جرم ارتشا یا رشوه دادن چیست؟

جرم ارتشا یا رشوه دادن چیست؟
فهرست مقالات

جرم ارتشا یا رشوه دادن چیست؟

در حقوق جزایی، رشوه دادن (رشا) و رشوه گرفتن (ارتشا) به عنوان جرایمی محسوب می‌شوند که با مجازات تعیین شده همراه هستند.

  • رشوه دادن (رشا): رشوه دادن به معنای ارائه هرگونه هدیه، مزایا، یا پاداش به شخصی با هدف تحت تأثیر قرار دادن او برای انجام یک وظیفه خاص است. این کار معمولاً به منظور تسهیل در انجام کاری خاص یا درخواستی معین صورت می‌گیرد.
  • رشوه گرفتن (ارتشا): رشوه گرفتن به معنای دریافت هر نوع هدیه، پاداش یا مزایای مالی به عنوان مقابل انجام یک وظیفه یا ارائه خدمات است. این فعل ممکن است توسط افراد در موقعیت‌های مختلف از جمله کارمندان دولتی صورت بگیرد.

اقدام به رشوه دادن یا رشوه گرفتن به عنوان جرایمی محسوب می‌شود که معمولاً با جرایم مالیاتی و فساد اداری در ارتباط است. مجازات‌های این جرایم ممکن است شامل جریمه مالی، حبس، یا هر دو باشد، و بستگی به مقدار رشوه و نوع وظیفه یا خدمت انجام شده دارد.

 

جرم ارتشا مطلق است

در صورتی که ارزش مال یا وجه داده شده در جرم ارتشا بیشتر از حد معینی باشد، مجازات‌های سنگینی اعمال می‌شود. این مجازات‌ها شامل ۷۴ ضربه شلاق، جزای نقدی، و اخراج از خدمات دولتی برای همیشه است. همچنین، اگر فرد در رتبه پایین‌تر از مدیر کل باشد، ممکن است به مدت ۶ ماه تا ۳ سال از خدمت خود منفصل شود.

در صورتی که ارزش مال یا وجه داده شده بیشتر از یک میلیون ریال باشد، مجازات شامل پنج تا هفت سال حبس، ۷۴ ضربه شلاق، و جزای نقدی معادل قیمت مال است. همچنین، اگر فرد رتبه پایین‌تر از مدیر کل را داشته باشد، ممکن است به مدت ۶ ماه تا ۳ سال از خدمت خود منفصل شود.

ویژگی جالبی که وکیل ذکر کرده است این است که گرفتن رشوه به عنوان یک جرم مطلق محسوب می‌شود. این به این معناست که انجام یا عدم انجام کار توسط مستخدم در این مورد تأثیری در اعمال مجازات ندارد. بنابراین، حتی اگر فرد مستخدم وظایف خود را به درستی انجام دهد، اگر وی به عنوان جزء ارتباط با مبالغ مالی متهم شود، به او مجازات تعیین می‌شود.

 

برخی نکات در خصوص ارتشا

  1. عدم وجود عمل مجرمانه در بخش خصوصی: وکیل بیان کرده که اگر عمل رشوه در بخش خصوصی اتفاق بیفتد، موردی از جرم محسوب نمی‌شود. این امر به نظر می‌رسد که مقررات مرتبط با رشوه در اینجا به کارمندان دولتی محدود شده و در حوزه خصوصی تطبیق پذیر نیست.
  2. ارتشا در سازمان‌های مختلف دولتی: وکیل بیان کرده که اگر یک کارمند دولت در سازمان دیگری برای انجام کاری مربوط به یک کارمند دولتی پولی دریافت کند، این موضوع به عنوان ارتشا محقق نمی‌شود. این نکته به وضوح نشان می‌دهد که ارتشا معمولاً به اعمال داخل یک سازمان مرتبط است.
  3. تعریف گسترده‌تر از رشوه: وکیل به مثالی از گرفتن امتیاز وام پیش از موعد اشاره کرده است که با توجه به قوانین امروزه ممکن است به عنوان رشوه محسوب نشود. این تاکید بر این نکته است که مفهوم رشوه ممکن است با تغییرات زمانی و قوانین تغییر کند.
  4. اهمیت نوع رشوه: وکیل به این اشاره کرده است که هر چیزی با ارزش اقتصادی می‌تواند به عنوان رشوه محسوب شود، حتی اگر زمین یا اشیاء دیگری باشند. این نکته نشان دهنده اهمیت نوع پرداخت‌ها و ارزش مالی غیرنقدی در تحلیل رشوه است.
  5. اشاره به ماده ۳ قانون تشدید مجازات: وکیل تأکید دارد که گرفتن رشوه به عنوان یک جرم مطلق محسوب می‌شود. این بیان نشان‌دهنده این است که مشارکت در این جرم ناتوان‌سازی نیاز به اثبات عدم انجام کار توسط مستخدم ندارد.

 

آیات قرآن در مورد ارتشا

در قرآن کریم، به برخی مسائل اخلاقی و اجتماعی، از جمله موارد مرتبط با رشوه، اشاره شده است. در ادامه، چند آیه مرتبط با این مسائل آورده شده است:

  1. آیه 188 سوره بقره:

    “وَلَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُم بَيْنَكُم بِالْبَاطِلِ وَتُدْلُوا بِهَا إِلَى الْحُكَّامِ لِتَأْكُلُوا فَرِيقًا مِّنْ أَمْوَالِ النَّاسِ بِالْإِثْمِ وَأَنتُمْ تَعْلَمُونَ”

    “و براى ديگران اموال خود را به طور باطل نخوريد و آن را به حكومت‌ها نيازمند كنيد تا به گناه از اموال مردم قرض بگيريد و شما (اي مردم) اين كار را بدانيد.”

    این آیه به اهمیت عدالت اقتصادی و اجتناب از خوردن مال به طور ناحق توسط حکومت‌ها اشاره دارد.

  2. آیه 42 سوره مائده:

    “وَتَسْمَعُونَ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِن قَبْلِكُمْ وَمِنَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا أَذًى كَثِيرًا ۚ وَإِن تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا فَإِنَّ ذَٰلِكُم مِّنْ عَزْمِ الْأُمُورِ”

    “و گوش می‌دهید به آنانی که کتاب را قبل از شما داشتند و به همانانی که شریک می‌پرستند، آزار زیاد می‌شنوید؛ و اگر شکیبا و پارسا باشید، این، از اموری است که دارای اقتدار و تدبیر است.”

    این آیه به نکته‌ای اشاره دارد که در برخی موارد، افراد ممکن است از گوش دادن به حقیقت و از پذیرش آن، به خاطر رشوه‌ها منع شوند.

  3. آیه 63 سوره مائده:

    “لَوْلَا يَنْهَاهُمُ الرَّبَّانِيُّونَ وَالْأَحْبَارُ عَن قَوْلِهِمُ السُّوءِ وَأَكْلِهِمُ السُّحْتَ ۚ لَبِئْسَ مَا كَانُوا يَصْنَعُونَ”

    “چرا ربانیون و احبار از جلب گفتارهای بد و خوردن سود حرامشان نهی نمی‌کنند؟ چه بد انجام می‌دهند!”

    این آیه به نقد نقش برخی از رهبران و دینیان در عدم انتقاد از گفتارهای بد و خوردن اموال حرام اشاره دارد.

توجه به این آیات نشان می‌دهد که اسلام اهمیت بسیار زیادی به انصاف اقتصادی و جلوگیری از رشوه می‌دهد و از مسلمانان خواسته می‌شود در امور مالی و اقتصادی به عدالت و ایثار نسبت به مصلحت‌های جمعی توجه کنند.

4004 602 0915